İsrail ve Lübnan 33 yıl sonra ilk kez doğrudan görüştü

İsrail ile Lübnan arasında 1993 yılından bu yana gerçekleştirilen ilk üst düzey doğrudan müzakereler, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ev sahipliğinde Washington’da başladı. Görüşmeden ‘doğrudan müzakere’ kararı çıkarken, ana gündem maddeleri arasında ateşkes, Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve kalıcı barış yer aldı.

Tarihi görüşme Washington’da başladı

İsrail ile Lübnan arasında 1993 yılından bu yana gerçekleştirilen ilk üst düzey doğrudan müzakereler, ABD’nin başkenti Washington’da başladı. Kritik görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ev sahipliği yaptı. Toplantıya, ABD’nin Lübnan Büyükelçisi Michel Issa, Lübnan’ın ABD Büyükelçisi Nada Hamadeh, İsrail’in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter ve ABD Dışişleri Bakanlığı Müşaviri Michel Needham da katıldı. Görüşme, İsrail ile Hizbullah arasında çatışmaların sürdüğü ve İsrail’in Lübnan’ın güneyinde yürüttüğü askeri operasyonların uluslararası tepki çektiği bir dönemde gerçekleşti.

Rubio: “Tarihi bir fırsat”

Görüşme öncesinde açıklamalarda bulunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan halkının İran’ın bölgedeki etkisinin mağduru olduğunu belirterek, bu sürecin sona ermesi gerektiğini vurguladı. Rubio, “Bu görüşme, bölgede Hizbullah’ın 20-30 yıllık etkisini kalıcı olarak sona erdirmek için tarihi bir fırsat” dedi. Sorunun karmaşıklığına dikkat çeken Rubio, müzakerelerin kısa sürede sonuçlanmasının beklenmediğini ancak sürecin kalıcı bir barış için zemin oluşturabileceğini ifade etti.

Gündem: Ateşkes, silahsızlanma ve kalıcı barış

Doğrudan temasların ana gündem maddeleri arasında ateşkes sağlanması, uzun vadede Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve iki ülke arasında kapsamlı bir barış anlaşması yer alıyor. Lübnan tarafı, İsrail’in devam eden saldırılarına atıfla, toprak bütünlüğü ve tam devlet egemenliği ilkelerini vurguladı. ABD ise, Hizbullah’ın devam eden saldırılarına karşı kendini savunma hakkı konusunda İsrail’e desteğini ifade etti.

Netanyahu’nun tutumu değişti

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, daha önce Lübnan’ın doğrudan görüşme taleplerine mesafeli yaklaşmıştı. Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın gerilimi düşürme yönündeki baskıları sonrası Washington’daki görüşmelere onay verdi. Görüşme öncesinde Lübnan hükümeti ve Washington yönetimi, İsrail’den saldırılara ara vermesini talep etti. Netanyahu yönetimi, Beyrut’a yönelik saldırıların azaltılmasını kabul ederken, ülkenin güneyine yönelik operasyonlarını sürdürdü.

Ortak açıklama: “Doğrudan müzakere kararı alındı”

ABD, Lübnan ve İsrail tarafından yapılan ortak açıklamada, tarafların ABD’nin himayesinde doğrudan müzakereler başlatma konusunda anlaştığı bildirildi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Tommy Pigott, görüşmenin “çok verimli” geçtiğini, ABD’nin iki ülkeyi tebrik ettiğini ve ileriye dönük görüşmeler için bugünkü görüşmenin güçlü bir zemin oluşturduğunu belirtti. Açıklamada, tüm tarafların karşılıklı olarak kararlaştırılan bir zaman ve yerde doğrudan müzakerelere başlamayı kabul ettiği vurgulandı.

ABD arabuluculuğunda devam edecek

Bundan sonraki görüşmelerin de ABD’nin arabuluculuğunda yapılması gerektiği vurgulanan açıklamada, Lübnan’ın yeniden inşasına yönelik olası yardımlarla ilgili konuların da ele alınacağı belirtildi. İsrail tarafı ise, Lübnan’daki tüm devlet dışı terör gruplarının silahsızlandırılması ve tüm terör altyapısının ortadan kaldırılmasına yönelik desteğini dile getirerek, iki ülke halklarının güvenliğini sağlamak amacıyla Lübnan Hükümeti ile işbirliği yapma kararlılığını ifade etti.